Phương pháp đánh giá chéo

Đánh giá chéo là cách để người học phản hồi về bài làm của nhau. Người học nộp bài làm của mình – đó có thể là bài luận, bài thơ, bài toán, video… rồi mỗi người học sẽ nhận được bài làm của bạn học khác và cho phản hồi về bài đó. Sau cùng, từng người học sẽ nhận lại lời phản hồi về bài làm của mình.

Người ta sử dụng đánh giá chéo vào việc dạy học từ những năm 1950, nhưng nhờ công nghệ hiện đại mà gần đây phương pháp này lại trở nên phổ biến. Đánh giá chéo có lẽ là cách hiệu quả nhất để dạy tư duy phản biện, dưới đây là 5 nguyên nhân khiến tôi tin vào điều đó:

  1. Người học được rèn luyện cách học bậc cao và tư duy phản biện

Khi phải đọc bài làm của bạn học, cũng như phải suy nghĩ về chất lượng của bài làm và đưa ra phản hồi có tính xây dựng, người học phải tư duy phản biện về những gì mình đang đọc.

Một trong các cách hiệu quả nhất để hiểu rõ kiến thức là dạy lại nó cho người khác. Khi phải phản hồi cho bạn mình, người học phải hướng dẫn bạn về cả nội dung môn học lẫn cách trình bày hiệu quả.

Đa số những người thuộc lĩnh vực giảng dạy đều quen thuộc với Thang Cấp Độ Tư Duy của Bloom – một lý thuyết thể hiện trình tự các mục tiêu học tập được sắp xếp theo độ phức tạp. Ở cấp thấp nhất, ta có các mục tiêu như ghi nhớ và hiểu thông tin; ở cấp cao nhất thì ta có mục tiêu đánh giá, bao gồm việc sử dụng thông tin để xây dựng và bảo vệ ý kiến, đánh giá bài làm dựa trên một hệ tư tưởng. Bằng cách để người học làm người đánh giá, họ sẽ có cơ hội rèn luyện cách học tập bậc cao.

  1. Người học nhận được phản hồi nhanh hơn mà không cần giáo viên phải mất thêm công sức

Khi chỉ có một giáo viên phải đưa ra phản hồi cho 20 người học hoặc hơn, lượng thời gian giáo viên có thể dành cho từng người nhanh chóng giảm đi. Điều này khiến giáo viên phản hồi ít hơn hoặc giao ít bài tập hơn vì không có thời gian chấm bài.

Đánh giá chéo là cách đơn giản để người học có được phản hồi về bài làm của mình nhanh và nhiều hơn. Chúng tôi đã thực hiện một nghiên cứu cho thấy với mỗi bài làm, mỗi người học trung bình nhận được hơn nửa trang phản hồi khi phương pháp đánh giá chéo được áp dụng đúng. Lượng phản hồi không chỉ nhiều hơn mức hầu hết giáo viên có thể đưa ra, mà phản hồi còn được đưa ra nhanh hơn.

Vì đánh giá chéo giúp tất cả người học có thể nhận được phản hồi hữu ích về bài làm của mình, nên đây là công cụ hoàn hảo giúp họ tiến bộ. Người học nộp bài làm, nhận phản hồi, sau đó làm lại bài dựa trên phản hồi và tiếp tục quá trình này cho đến khi bài làm đủ chất lượng.

  1. Người học tự xem xét lại việc học của mình

Một cách hiệu quả để đảm bảo chất lượng đánh giá chéo là: đưa ra các hướng dẫn và tiêu chuẩn đánh giá dưới hình thức những lời nhắc nhở giúp người học đưa ra phản hồi đúng hướng, hoặc dưới hình thức các tiêu chí mô tả các cấp độ hiểu khác nhau đối với một nhiệm vụ. Bằng cách sử dụng các tiêu chí này, người học sẽ bắt đầu hiểu những phản hồi mình nhận được theo cách chính xác hơn.

Khi làm theo hướng dẫn và các tiêu chuẩn, người học có thể tự xem xét lại việc học và cách cải thiện bài làm của mình. Cách này giúp họ rèn luyện tư duy phát triển – tin rằng trí thông minh có thể phát triển được – từ đó họ sẽ chú tâm đến việc học hỏi thay vì tỏ ra thông minh.

  1. Người học được rèn luyện cách cho và nhận phản hồi

Một trong các kỹ năng quan trọng nhất mà thị trường việc làm yêu cầu – bất kể bạn ở lĩnh vực nào – là khả năng cho và nhận phản hồi. Tuy đây là một kỹ năng vô cùng quan trọng, nhưng nhìn chung sinh viên rất ít được đào tạo kỹ năng này.

Bằng cách để người học tham gia phản hồi, ta cho họ cơ hội rèn luyện khả năng diễn đạt ý sao cho dễ hiểu. Nhằm đảm bảo người học học hỏi từ phản hồi mình nhận được và có động lực để viết phản hồi tốt, quá trình đánh giá không nên kết thúc sau khi phản hồi được đưa ra. Hãy yêu cầu người học đưa ra nhận xét về phản hồi mà họ nhận được và đọc phản hồi của mình thật kỹ, bởi việc này sẽ giúp họ nhận ra những phản hồi chất lượng (có tính xây dựng, cụ thể, lịch sự, hợp lý và xác đáng).

  1. Đây là một hoạt động mang tính hợp tác và hòa nhập

Điều cuối cùng khiến đánh giá chéo trở thành một hoạt động dạy học tuyệt vời chính là: bên cạnh việc tạo ra tác động lớn đến việc học, đánh giá chéo cũng tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hợp tác và giao tiếp xã hội giữa người học với nhau. Họ được yêu cầu giúp đỡ lẫn nhau, và nghiên cứu cho thấy việc này sẽ làm quá trình đánh giá chéo trở nên ý nghĩa và thu hút người học hơn. Ngoài ra, đây còn là một cách đơn giản giúp đảm bảo tất cả người học đều chủ động tham gia vào một việc nào đó, thay vì bạn chỉ ngẫu nhiên chọn một người ghi bài làm của mình lên bảng cho những người khác nhận xét.

Thực hành

Bước cuối cùng giúp cách đánh giá chéo có hiệu quả chính là thật sự tiến hành nó. Nếu bạn có một lớp học, hãy thử yêu cầu học sinh phản hồi cho nhau. Không quan trọng là bạn đang dạy trẻ em hay người lớn, dạy môn văn hay môn toán, bạn có thể áp dụng phương pháp đánh giá chéo trong mọi bối cảnh.

***

Tác giả: David Kofoed Wind

người dịch: Nguyễn Ngọc Lan Anh

Đội ngũ biên tập: UBrand Content Team