INSTRUCTIONAL DESIGN – MỘT NGHỀ MỚI MANG TỚI NHIỀU CƠ HỘI **Phầ…


Xem bài viết trên Group | Tác giả:  
Like: 11 | Comment: 1 | Share: 2

INSTRUCTIONAL DESIGN – MỘT NGHỀ MỚI MANG TỚI NHIỀU CƠ HỘI

**Phần 5: Nghe quên, nhìn nhớ, trải nghiệm mới thấu hiểu – Thiết kế giảng dạy theo mô hình học qua trải nghiệm**

Cá nhân càng có nhiều trải nghiệm và thông tin lưu trữ trước chừng nào thì sẽ có thể ra quyết định càng nhanh và chính xác chừng đấy. Có lẽ vì vậy mà Albert Einstein đã nói : “CHỈ CÓ TRẢI NGHIỆM MỚI LÀ HIỂU BIẾT, CÒN TẤT CẢ CÁC THỨ KHÁC CHỈ LÀ THÔNG TIN”.

Vậy chúng ta có thể chắc chắn rằng, việc thiết kế một chương trình giảng dạy thì cần cho người học có cơ hội trải nghiệm nhiều hình thức khác nhau, học thực sự bằng đa giác quan. Người học sẽ không chỉ được nghe về một bài học mà còn được nhìn, ngửi, sờ chạm, vận động và có cảm xúc về bài học đó. Để làm được như vậy, chu trình “Học qua trải nghiệm” sẽ giúp cho các nhà thiết kế giảng dạy biết cách tổ chức trải nghiệm và biến trải nghiệm đó thành bài học và ứng dụng để nâng cao hiệu quả học tập cho người học của mình.

David Kolb đã mô tả việc học là một quá trình gồm bốn bước. Các bước này là (1) quan sát, (2) suy nghĩ (tâm trí), (3) cảm nhận (cảm xúc), và (4) hành động (cơ bắp). Ông chủ yếu rút ra từ công trình của Dewey (người đã nhấn mạnh đến việc học tập phải dựa trên nền tảng trải nghiệm), Lewin (người đã đề cao tầm quan trọng của việc con người cần chủ động trong học tập), và Jean Piaget (người đã mô tả trí tuệ là kết quả của sự tương tác giữa con người và môi trường).

Kolb cho rằng người học có những trải nghiệm cụ thể và ngay lập tức, qua đó cho phép chúng ta phản ánh những trải nghiệm mới dưới những góc độ khác. Từ những quan sát của mình, chúng ta nghĩ về những khái niệm trừu tượng, tạo ra những khái niệm tổng quát hay những nguyên tắc cho phép hòa nhập những quan sát của chúng ta với những học thuyết. Cuối cùng, chúng ta sử dụng những khái niệm tổng quát hay những nguyên tắc cho những hành động xa hơn. Những thử nghiệm tích cực cho phép chúng ta kiểm tra những gì mình học được qua những tình huống mới và phức tạp hơn.

Vậy chúng ta có thể mô hình hóa chu trình học qua trải nghiệm với 5 bước như sau:

1. Trải nghiệm cụ thể:

Trải nghiệm là giai đoạn chúng ta tham gia vào những sự việc đầy phức tạp trong suốt quá trình học tập, làm việc. Những trải nghiệm nh­ư vậy có thể tích cực hoặc tiêu cực về cảm xúc hoặc hành vi, và có thể xảy ra trong một sự việc đã đ­ược sắp đặt hay một cách ngẫu nhiên.

Quá trình trải nghiệm là quá trình phát sinh những dữ kiện để chúng ta phân tích rút ra bài học cho bản thân. Mức độ chúng ta tham gia vào những trải nghiệm là một yếu tố quan trọng quyết định những bài học, kinh nghiệm mà chúng ta thu lại được cho bản thân.

2. Thông báo:

Đây là giai đoạn chúng ta tự ngẫm lại kho dữ liệu đã trải nghiệm và những chi tiết mà chúng có thể đem lại ý nghĩa cho chúng ta. Giai đoạn thông báo xảy ra khi chúng ta bắt đầu cố gắng cảm nhận những trải nghiệm của chính mình. Giai đoạn này này thường giúp chúng ta trả lời những câu hỏi như: Cảm xúc của chúng ta trong quá trình trải nghiệm thế nào? Kết quả như thế nào? Chúng ta đã thực hiện những gì trong quá trình trải nghiệm? Quá trình trải nghiệm có gì đặc biệt?… Đây là giai đoạn chúng ta tái hiện và ghi nhận lại những gì đã xảy ra trong giai đoạn chúng ta trải nghiệm.

3. Thảo luận:

Giai đoạn này là thời gian chúng ta đánh giá lại những gì chúng ta đã thông báo sau giai đoạn trải nghiệm bằng cách trả lời một hay nhiều những câu hỏi như:Tại sao…? Điều gì đã gây ra…? Đã tạo ra cái gì…? Có những nhân tố nào…? Có lỗi sai sót gì…?

Thảo luận bằng cách đánh giá giúp cho việc tự ngẫm của chúng ta trở nên ý nghĩa. Chúng ta không chỉ nhận ra những gì đã làm mà còn thấu hiểu được căn nguyên của những hành vị đó. Giai đoạn đánh giá lại sẽ giúp chúng ta chủ động cho những lần trải nghiệm tới được tốt hơn.

4. Tổng quan:

Đây là giai đoạn chúng ta khái quát những gì chúng ta suy ngẫm và đánh giá thành những bài học cụ thể. Suy nghĩ của chúng ta sẽ tập trung cho những câu hỏi như: Bài học gì? Quy luật gì? Chiến lược gì? Nguyên tắc gì? Kết luận gì? Đây là giai đoạn mà chúng ta xây dựng cấu trúc những diễn giải cách vận động của thế giới. Chúng ta phát triển các học thuyết, các quy luật để xác định kỳ vọng của chúng ta trong những trải nghiệm sắp tới.

5. Triển khai:

Triển khai là giai đoạn mà chúng ta thử áp dụng những cấu trúc diễn giải để giải thích thế giới thực. Kiểm chứng sự vật trong thực tế giúp chúng ta xác nhận lại những dự báo và phỏng đoán với trải nghiệm của chúng ta. Chúng ta sẽ trả lời những câu hỏi như: Kế hoạch làm gì? Cam kết làm gì? Áp dụng vào đâu? Áp dụng như thế nào? Các bước áp dụng?

Triển khai là giai đoạn kết thúc một chu trình học qua trải nghiệm. Sau khi chúng ta rút ra được những bài học và có những kế hoạch triển khai những gì được học áp dụng vào trong công việc thực tế thì những chu trình học qua trải nghiệm mới sẽ tiếp tục được diễn ra.

Tới đây chắc hẳn chúng ta đã hình dung được phần nào lợi ích cũng như cách thực hiện phương pháp học qua trải nghiệm. Mỗi người học như chúng ta có thể nhận thấy tầm quan trọng của bản thân trong từng giai đoạn. Người giảng viên xuất hiện trong các giai đoạn là người cùng tham gia và với vai trò khích lệ, hỗ trợ giúp người học tự đưa ra những bài học phù hợp để áp dụng vào thực tế. Khổng Tử đã có câu: “Nghe thì quên – Nhìn thì nhớ – Trải nghiệm mới thấu hiểu”. Với phương pháp học qua trải nghiệm chúng ta không chỉ đơn thuần tiếp nhận thông tin mà đã thực sự tham gia trải nghiệm để thấu hiểu.Có thể nói phương pháp học qua trải nghiệm là phương pháp học hiệu quả để chúng ta ứng dụng vào quá trình học tập, rèn luyện kỹ năng cho bản thân.

(Tổng hợp từ nhiều nguồn)

Xem bài viết trên Group

Trả lời